Svör við spurningum íbúa og annar fróðleikur

Upplýsingar, fróðleikur og svör við spurningum er varða íbúa Urriðholts.

Í Urriðaholti gildir hægri réttur í umferð samkvæmt umferðarlögum. Í 26. grein þeirra er fjallað um skyldu til að veita öðrum forgang (sjá nánar hér að neðan). Í grunninn þýðir þetta að þegar leiðir tveggja ökutækja skerast, þá skal sá sem hefur hinn á hægri hönd að veita honum forgang.

Tilgangurinn með áherslu á hægri réttinn fremur en bið- eða stöðvunarskyldu við gatnamót er að stuðla að varkárni ökumanna og auka öryggi vegfarenda. Staðreyndin er sú að ökumenn sýna minni aðgát og fara hraðar þegar þeir telja sig vera í rétti á aðalbraut. Þegar allar umferðargötur eru jafn réttháar hægist sjálfkrafa á umferðinni og ökumenn hafa augun betur opin.

Inn- og útakstur af einstökum lóðum á ekki hægri rétt. Aftur á móti gildir hægri réttur við vegamót húsagatna, t.d. Holtsveg 2-18.

Eina undantekningin frá hægri réttinum í Urriðaholti verður sú að allar götur munu hafa biðskyldu að Urriðaholtsstræti. Hinsvegar er mikilvægt að hafa í huga að meðan ekki hafa verið sett upp biðskyldumerki gagnvart Urriðaholtsstræti, þá gildir hægri réttur fram að því.

Útfærsla á gatnamótum Urriðaholtsstrætis og Holtsvegar er til bráðabirgða. Þar er núna stöðvunarskylda gagnvart Holtsvegi hjá þeim sem koma niður Urriðaholtstræti. Fyrirhugað er að þar komi umferðarljós í byrjun árs 2021.

En umfram allt skiptir máli að ökumenn hafi sérstaka aðgát við öll vegamót, eins og tekið er fram í umferðarlögunum.

Ennfremur þarf að taka tillit til þess að Urriðaholt er í uppbyggingu. Óhjákvæmilega kann að þurfa að breyta og  loka tímabundið einhverjum aksturs- og gönguleiðum og þurfum við því að sýna sérstaka aðgát og biðlund við slíkar aðstæður.

Hámarkshraði á öllum götum í Urriðaholti er 30 km/klst. nema á Urriðaholtsstræti þar er hann 50 km/klst.

Í framtíðinni er gert ráð fyrir tveimur vegtengingum úr hverfinu inn á Flóttamannaveg, samanber mynd. Gert er ráð fyrir að hægt verði að nota tengingu Urriðaholtstrætis og Flóttamannavegar (merkt með bláu) frá og með sumri 2020 en ekki liggur fyrir hvenær hægt verður að nota gatnamót Holtsvegar og Flóttamannavegar (merkt með rauðu).

Lorem ipsum

Urriðaholtsstræti og Holtsvegur eru í forgangi í snjómokstri og eru göturnar saltaðar eftir því sem þörf krefur. Saltið af þessum tveimur götum fer ekki út í ofanvatnsrásirnar sem renna í Urriðavatn, heldur fer yfirborðsvatn af þeim í hefðbundin í niðurföll sem leiða út í holræsakerfið til sjávar.

Um aðrar götur gildir að allt ofanvatn fer út í jarðveginn umhverfis. Við sérstakar aðstæður kunna einstaka götur að verða saltaðar.

Götur í Urriðaholti eru mjórri og óreglulegri en almennt gerist í skipulagi. Tilgangur þess er draga úr umferðarhraða og auka þannig öryggi allra vegfarenda. Ennfremur er gert ráð fyrir upphækkunum á öllum gatnamótum og gönguleiðum. Allt stuðlar það að öruggara umhverfi og betri hljóðvist.

Af praktískum ástæðum er ekki hægt að ganga frá upphækkunum og þrengingum fyrr en umferð stórra vinnutækja í hverfinu er að mestu lokið. Þessi þungu tæki myndu fljótlega eyðileggja upphækkanirnar. Það leiðir af sér að umferð á það til að vera hraðari en ella, sérstaklega umferð á vegum framkvæmdaraðila sem eru að vinna í hverfinu. Því hefur Garðabær sett upp tímabundnar þrengingar og hraðahindranir sem því miður hafa í för með sér neikvæða upplifun af umhverfinu. En um leið og meginframkvæmdum á hverju svæði lýkur verður gengið frá endanlegum gatnamótum.

Nákvæm útfærsla á upphækkunum, þrengingum og gangbrautum er í deiliskipulagi hvers áfanga sem er aðgengilegt á heimasíðu Urriðaholts.

Fyrsti áfangi Urriðaholtsskóla við Vinastræti tók til starfa í byrjun árs 2018. Ráðgert er að skólinn verði alls 11.000 fermetrar með sambyggðu íþróttahúsi og sundlaug og þjóni jafnframt hverfinu sem samfélagsleg miðstöð fyrir íbúa. Auk núverandi skóla er gert ráð fyrir sérstökum leikskóla á lóð Holtsvegar 20. Ekki liggur fyrir hvenær farið verður í næstu áfanga í uppbyggingu skóla í hverfinu. Ákvörðun um það er í höndum Garðabæjar.

Jarðvegsframkvæmdum vegna fyrirhugaðra mannvirkja við Vinastræti er hins vegar lokið, til að lágmarka rask þegar kemur að sjálfri uppbyggingunni.

Í Urriðaholti er svokallað 5-víra dreifikerfi rafmagns. Sérstakur jarðkapall bætist þá við rafmagnsheimtaugina frá HS veitum. Þessi jarðvír – fimmti vírinn í kerfinu – tengist úr rafmagnstöflu í hverju húsi við sérstök jarðskaut sem boruð hafa verið víða í Urriðaholti til að stuðla að enn betra jarðsambandi umfram hefðbundna jarðtengingu. Með réttum tengingum í aðaltöflu hússins stuðlar aukið jarðsamband að betri spennujöfnun sem minnkar rafmengun, sem síðan bætir líðan fólks, lengir endingartíma heimilistækja og dregur úr ryksöfnun.

Nánar má fræðast um 5 víra kerfið hér: http://urridaholt.is/aherslur/5_vira_dreifikerfi_rafmagns_i_urridaholti

Heita vatnið í Urriðaholti kemur úr virkjunum Orku náttúrunnar á Hengilssvæðinu, Nesjavallavirkjun og Hellisheiðarvirkjun. Það er upphitað kalt vatn en ekki hveravatn. Fyrir vikið er minna af kísli í því en hveravatni. Aftur á móti finnst hveralykt af þessu heita vatni, þar sem brennisteinsvetni er blandað í það til að eyða súrefni og koma þannig  í veg fyrir tæringu og ryðmyndun.

Kalda vatnið kemur frá vatnsveitu Garðabæjar sem fær vatn frá Kópavogsbæ úr borholum í landi Vatnsendakrika í Heiðmörk.

Ofanvatni í Urriðaholti (snjó og regni) er veitt út í jarðveginn til að tryggja náttúrulega hringrás í Urriðavatn. Ofanvatnið sígur niður í gegnum jarðveginn og leitar á endanum út í vatnið. Lágmarka þarf að skaðleg efni berist með ofanvatninu út í Urriðavatn. Bílaþvottur utanhúss leysir upp alls konar efni sem berast þannig út í jarðveginn og eru skaðleg vatnalífinu. Skiptir þá ekki máli þó notuð sé umhverfisvottuð sápa. Því er skaðlegt fyrir lífríki Urriðavatns að þvo bíla í hverfinu og er mælst til að þvottur fari fram á bílaþvottastöðvum.

Bílaþvottur innanhúss, þar sem niðurföll tengjast holræsakerfinu, hefur ekki áhrif á lífríki Urriðavatns.

Sjá nánar: http://urridaholt.is/frettir/bilathvottur-i-urridaholti-skadar-vatnid

Ákvæði um aðstöðu til hleðslu rafbíla voru sett inn í deiliskipulag nýrra áfanga í Urriðaholti árið 2014 sem hluti af Breeam vottun skipulagsins.  Síðan þá hefur rafbílum fjölgað og voru sambærileg viðmið innleidd í íslenska byggingareglugerð árið 2018.

Í deiliskipulagsskilmálum Urriðaholts eru ákvæðin orðuð með svohljóðandi hætti:

Deiliskipula

Byggingaregl

Hugmyndafræði Urriðaholts byggir á að skapa aðlaðandi götumynd og öruggt umhverfi í þeim tilgangi að stuðla að betri upplifun og vellíðan fólks í hverfinu. Skjólveggir skipta þar miklu máli. Öll þekkjum við dæmi þar sem lóðir eru girtar af með með litlum metnaði og neikvæðum áhrifum fyrir þá sem næst búa og þá sem eiga leið hjá.

Í deiliskipulagi Urriðaholts eru ítarleg ákvæði um form og fyrirkomulag skjólveggja til að ná þessum markmiðum. Meginákvæðið er að skjólveggir mega ekki vera hærri en 1,5 metra yfir palli eða því svæði sem þeim er ætlað að skýla. Skjólveggir skulu aldrei ná lengra frá útvegg en sem nemur helmingi af lengd að lóðamörkum.

Nánar má lesa um ábendingar varðandi skjólveggi og girðingar í frétt á heimasíðu Urriðaholts. http://urridaholt.is/frettir/abendingar-vardandi-skjolveggi-og-girdingar-i-urridaholti

Til viðbótar þessu hefur Garðabær samþykkt að auglýsa tillögu um viðbótarákvæði þar sem kveðið á um útfærslu skjólveggja umhverfis sérnotareiti og fleira til nánari skýringar.

Stutt er að fara til að njóta náttúrunnar allt í kring um Urriðaholt, líkt og sjá má á þessu korti.

Kortið sýnir hvar gangstígar liggja frá Urriðaholti út í náttúruna allt um kring.

Vistvottun Urriðaholts þýðir að búið er að huga að atriðum sem fyrirfram er ákveðið að skipti máli til að stuðla að góðu og öruggu samfélagi í sátt við umhverfið  Þar á meðal má nefna gönguleiðir, ferðamáta, útivist, þjónustu, leiksvæði, öryggi, fjölbreytt húsnæði og margt fleira. Urriðaholt er fyrsta hverfið hér á landi til að fá staðfestingu alþjóðlegu samtakanna BREEAM Communities um að það uppfylli skilyrði um framúrskarandi skipulag þar sem unnið hefur verið með sjálfbæra þróun og virðingu fyrir umhverfi og samfélagi að leiðarljósi.

Nánar má lesa um þetta í sérstökum kafla um um umhverfisvottanir á heimasíðu Urriðaholts http://urridaholt.is/aherslur/breeam-vottun

Urriðavatn og nágrenni er undir hverfisvernd í aðalskipulagi Garðabæjar. Áformað er að framtíðinni verði gert deiliskipulag sem fjalli nánar um vernd vatnsins og umhverfi en í dag gilda eftirfarandi reglur:

  • Á varptíma fugla og uppeldisskeiði unga (15. apríl – 15. ágúst), er bannað að vera með hunda á ferð við vatnið, þar á meðal á göngustígum umhverfis það.
  • Utan varptímans er leyfilegt að ganga umhverfis vatnið með hunda í taumi og skal ávallt fjarlægja saur eftir hund.
  • Öll veiði er bönnuð í vatninu Urriðaholtsmegin. Landið á móti er í einkaeigu.
  • Notkun báta og kajaka á vatninu er bönnuð allt árið um kring.
  • Bannað er að kveikja eld og grilla við vatnið.

Af hálfu Garðabæjar er boðið upp á tvær tunnur fyrir úrgang.

  1. Tunna fyrir óflokkað almennt sorp og flokkað plast í lokuðum plastpokum. Málmar fara lausir í almennu tunnuna.
  2. Tunna fyrir pappír.

Grenndargámar eru staðsettir á tveimur stöðum í Urriðaholti þar sem tekið er við gleri, flöskum og dósum auk plasts og pappírs. Staðsetning gámanna við Holtsveg er merkt inn á myndina með gulum punktum.

Vakin er sérstök athygli á að þegar sorp er í miklu magni (t.d. vegna framkvæmda, flutninga, umfang umbúða) þá er nauðsynlegt að farið sé með það á endurvinnslustöðvar Sorpu til að sorpgeymsluílát yfirfyllist ekki. Það sama gildir um grenndargámana.

Við hvetjum íbúa til þess að tileinka sér allar mögulegar lausnir varðandi sorp og endurnýtingu og bendum m.a. á eftirfarandi:  https://sorpa.is/einstaklingar

Grenndargámarnir eru á tveimur stöðum við Holtsveg, merkt með gulum punktum.

Náttúrufegurðin allt í kring um Urriðaholt býður upp á gott tækifæri til að skapa umgjörð þar sem hið byggða umhverfi og náttúra eru tengd saman sem órjúfanleg heild. Í skipulagsvinnunni er leitast við að gefa byggðinni sterkt svipmót og eigin staðaranda. Markmiðið er að skapa áhugavert samfélag, sem öruggt og aðlaðandi er að búa í og býður upp á góða aðstöðu til útivistar. Lagt er upp úr því að sem flestir njóti útsýnis og víðast hvar er stutt að fara til að njóta náttúrunnar.

Skipulagi gatnakerfisins er ætlað að uppfylla þarfir íbúa en stuðla um leið að öryggi. Ýmsar leiðir eru farnar til þess, m.a. dregið úr ökuhraða. Dregið er úr áhrifum bílastæða á yfirbragð byggðarinnar með innbyggðum bílageymslum. Lagt er upp úr því að umhverfið sé áhugavert og aðlaðandi fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur.

Til að mæta misjöfnum þörfum fólks hefur áhersla verið lögð á að skapa blandað samfélag með fjölbreyttu byggðamynstri. Lögð er áhersla á byggingar séu sem næst götu, umferðargötur hafðar þrengri en venjulega til að hægja á umferð og þétt net göngustíga. Reynt er að nýta öll þau umhverfisgæði sem fólgin eru í hverfinu og umhverfinu allt í kring. Séð er fyrir þjónustu í göngufæri fyrir íbúa í hverfinu, bæði í atvinnuhlutanum svo og verslunum í Kauptúni.

Á byggingasvæðum er frágangur á sorpi og öðrum úrgangi oft ófullnægjandi og því miður á þetta einnig við í Urriðaholti. Almennt bregðast verktakar vel við tilmælum og ábendingum um það sem má betur fara í þessum efnum. Fólk er hvatt til að senda línu og myndir á jpg@urridaholt.is sé einhversstaðar brotalöm í gangi.

Hluti af vistvottun hverfisins eru möguleikar til matjurtaræktunar. Gert hefur verið ráð fyrir möguleika á slíku á nokkrum stöðum í hverfinu svo sem í grænum geirum og svæðum í hverfinu s.s. við gamla bæjarstæðið, í grænum geirum og Miðgarði.

Vatn úr heitum pottum (bæði rafmagns og hitaveitu) á undantekningalaust að fara í niðurföll sem tengjast holræsakerfinu. Ekki má tæma potta sem staðsettir eru utanhúss beint út í jarðveginn.

Í dag er næsta biðstöð strætó í Kauptúni, miðja vegu milli IKEA og Costco og hringtorganna tveggja. Skýlið þar er fyrsta flokks, með hitalampa og rennihurð sem hægt er að loka í slæmum veðrum. Leið 21 kemur þar við á hálftíma fresti á leið fram og til baka milli miðbæjar Hafnarfjarðar og Mjóddar. Samkvæmt tímaáætlun Strætó tekur ferðin úr Kauptúni 14 mínútur í Mjóddina og sama tíma í miðbæ Hafnarfjarðar.

Í skipulagi Urriðaholts er gert ráð fyrir að strætó aki hring um Urriðaholtið, upp Urriðaholtsstræti og niður Holtsveginn. Í skipulagi er gert ráð fyrir eftirfarandi stoppistöðvum sem vafalaust eiga eftir að taka einhverjum breytingum. Ekki hefur verið afráðið hvenær strætó byrjar að ganga um hverfið, en sú ákvörðun er í höndum Garðabæjar.

Fyrirhugaðar strætóleiðir og staðsetning biðstöðva í Urriðaholti.